Bir sanayi firması için e-ticaret, bayiye ve kurumsal alıcıya sipariş ekranı açmak da olabilir, son tüketiciye doğrudan satış da. Bu yazıda iki durumda da hangi kararları hangi sırayla verdiğimizi ve hangi yasal yükümlülükleri baştan hesaba kattığımızı anlatıyoruz. Dayandığımız kanun, yönetmelik ve tebliğler yazının sonunda listelidir.
1. İş modelini ve altyapı kriterlerini belirliyoruz
İlk soru kime satılacağıdır. Kurumsal alıcıya satışta müşteriye özel fiyat listesi, cari hesap, minimum sipariş miktarı ve teklif üzerinden ilerleyen sipariş öne çıkar; bu ihtiyaç çoğu zaman girişle açılan bir B2B portalla karşılanır. Son tüketiciye satışta ise firmanın kendi sitesi, elektronik ticaret pazar yerleri ya da ikisi birlikte değerlendirilir. Kendi sitesinde satan firma ile pazar yerinde satan firmanın yasal yükümlülükleri de farklılaştığı için bu kararı en başta veriyoruz.
Altyapıyı belirli bir ürün adıyla değil, ölçütlerle seçiyoruz. Firmanın stok ve muhasebe yazılımıyla veri alışverişi, kurumsal alıcıya özel fiyat ve iskonto tanımı, çok dil ve döviz desteği, e-Fatura ve e-Arşiv entegrasyonu, güvenlik güncellemelerinin kimin sorumluluğunda olduğu ve ileride başka bir altyapıya geçilirse ürün, müşteri ve sipariş verisinin dışarı aktarılabilmesi başlıca ölçütlerimizdir. Her seçeneği bu ölçütlerle yan yana bir tabloda firmaya sunuyoruz.
- B2B portal, kendi site, pazar yeri veya karma model
- Stok, muhasebe ve e-belge entegrasyonu
- Verinin dışarı aktarılabilirliği ve güncelleme sorumluluğu
2. Ürün kataloğu, sipariş akışı ve güvenlik
Sanayi ürünlerinde alıcı karar vermek için teknik bilgi ister: malzeme, ölçü, tolerans, uygunluk belgeleri, ambalaj ve teslim süresi gibi. Ürün verisini tek bir kaynakta, tutarlı alan adlarıyla düzenliyor; aynı ürünün sitede, pazar yerinde ve portalda farklı bilgilerle görünmesini önlüyoruz.
Sipariş akışını 6563 sayılı Kanunun sipariş kurallarına göre kuruyoruz: alıcı, sipariş onayında ve ödeme bilgilerini girmeden önce toplam bedel dâhil sözleşme şartlarını açıkça görmeli, veri giriş hatalarını düzeltebilmeli ve siparişin alındığı kendisine gecikmeksizin elektronik ortamda teyit edilmelidir. Kanun, taraflar tüketici değilse bu kuralların aksinin kararlaştırılabileceğini de belirtir; B2B portalda bu esnekliği sözleşmeyle birlikte değerlendiriyoruz.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu veri sorumlusuna, verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek ve muhafazasını sağlamak için gerekli teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirir. Bu nedenle yönetim paneli erişimlerini, yetki seviyelerini, yedeklemeyi ve ödeme adımının hangi tarafça işletileceğini yayından önce yazılı hâle getiriyoruz.
3. Yasal yükümlülükleri baştan kuruyoruz
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ'e göre kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kayıt olur. 2022'de yayımlanan elektronik ticaret yönetmeliği ise kendi sitesinde satış yapan firmanın ana sayfadan doğrudan ulaşılabilen bir iletişim bölümünde ticaret unvanı, MERSİS numarası, merkez adresi, KEP ve e-posta adresi ile telefon gibi bilgileri bulundurmasını ister. 6563 sayılı Kanun da sözleşme kurulmadan önce tanıtıcı bilgilerin, sözleşmenin kurulması için izlenecek adımların ve gizlilik kurallarının alıcıya sunulmasını öngörür.
Son tüketiciye satışta Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği devreye girer: tüketici, sözleşme kurulmadan önce malın temel nitelikleri, satıcının unvanı ve iletişim bilgileri gibi yönetmelikte sayılan hususlarda bilgilendirilmelidir. Siteye gelen formlar ve üyelik kişisel veri topladığı için KVKK'nın 10. maddesindeki aydınlatma yükümlülüğünü de yerine getiriyoruz. Kampanya e-postası için Kanun önceden onay arar; esnaf ve tacirlere ise önceden onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilebilir. Metinlerin hukuki içeriğini firmanın hukuk danışmanıyla kesinleştirmesini öneriyoruz.
- Faaliyete başlamadan önce ETBİS kaydı
- Ana sayfadan ulaşılabilen iletişim bilgileri
- Ön bilgilendirme, mesafeli satış sözleşmesi ve KVKK aydınlatması
- Ticari elektronik ileti için onay yönetimi
4. Kargo, cayma ve iade süreçlerini tasarlıyoruz
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre tüketici, on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir; mal teslimlerinde bu süre malın teslim alındığı gün başlar. Satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren on dört gün içinde, varsa teslim masrafları dâhil tahsil edilen tüm ödemeleri iade eder. Tüketici de aksi teklif edilmedikçe malı bildirimden itibaren on gün içinde geri gönderir.
Sanayi ürünleri için önemli bir istisna vardır: tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda, aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkı kullanılamaz. Ölçüye göre üretilen ürünleri katalogda bu açıdan ayrıca işaretliyor, iade için anlaşmalı taşıyıcıyı ve adımları ön bilgilendirmeye yazıyoruz. Kurumsal alıcıyla yapılan satışlarda iade ve teslim koşullarını taraflar arasındaki sözleşmeye bağlıyoruz.
5. e-Fatura ve e-Arşiv bağlantısı, yayına alma ve ölçüm
213 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509), kendi sitesinde veya aracı hizmet sağlayıcılara ait sitelerde mal ya da hizmet satan ve tebliğde belirlenen brüt satış hasılatı sınırını aşan mükellefleri e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamasına geçmekle yükümlü tutar ve internet satışlarına ait faturalar için ayrıca kurallar koyar. Firmanın bu kapsama girip girmediğini mali müşavirle birlikte kontrol ediyor, siparişten faturanın kendiliğinden oluşmasını sağlayan bağlantıyı yayından önce test ediyoruz.
Yayından önce test siparişleriyle ödeme, fatura, kargo bildirimi ve iade akışını baştan sona deniyoruz. Yayından sonra ziyaret, sepete ekleme, sipariş ve iade sayılarını ayrı ayrı izleyen bir ölçüm düzeni kuruyor ve hangi ürün sayfasında alıcının vazgeçtiğini raporluyoruz.
- e-Fatura ve e-Arşiv kapsam kontrolü ve entegrasyon testi
- Uçtan uca test siparişleri
- Sipariş ve iade odaklı ölçüm raporu
6. Yurt dışına satış: e-ihracat ve mikro ihracat
Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret akademisinde e-ihracat, çevrim içi kanallardan alınan yurt dışı siparişlerin mikro ihracat kuralları çerçevesinde müşteriye ulaştırılması olarak tanımlanır; satış sınır ötesi pazar yerlerinden ya da doğrudan e-ticaretle yapılabilir. Bakanlığın duyurusuna göre mikro ihracatta Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kullanılır ve bu beyanname operatör hızlı kargo firması ya da posta idaresi tarafından düzenlenir.
Ağırlık ve değer sınırları, belge koşulları ve teşvikler değişebildiği için bunları her projede güncel mevzuattan ve gönderiyi yapacak taşıyıcıdan teyit ediyoruz. Hedef ülkede markanın korunması ve o ülkenin tüketici kuralları için ayrıca uzman görüşü alınmasını öneriyoruz.
7. Kademeler arasındaki fark
Başlangıç kademesi inceleme ve plan sunar: iş modeli önerisi, altyapı karşılaştırma tablosu, yasal yükümlülük kontrol listesi ve yol haritası. Profesyonel kademe kurulumu kapsar: altyapının kurulması, ürün kataloğunun düzenlenmesi, ödeme, kargo ve e-belge bağlantıları, yasal metinlerin taslakları, ETBİS kaydında destek ve yayına alma. Kurumsal kademe buna B2B portal, stok ve muhasebe entegrasyonu, çok dilli yurt dışı satış, ekip eğitimi ve aylık ölçüm raporunu ekler.
Hiçbir kademede satış hacmi ya da gelir garanti edilmez; sonuç ürüne, fiyata, pazara ve firmanın operasyonuna bağlıdır.
- Başlangıç: model, altyapı ve yükümlülük analizi
- Profesyonel: kurulum, entegrasyonlar ve yayına alma
- Kurumsal: B2B portal, entegrasyon, yurt dışı satış ve aylık rapor
Sık sorulan sorular
Yalnızca bayilerimize satış yapacağız; mesafeli satış kuralları bize de uygulanır mı?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketiciyle kurulan sözleşmeleri düzenler. Kurumsal alıcıya satışta iade ve teslim koşulları taraflar arasındaki sözleşmeyle belirlenir; ancak 6563 sayılı Kanun ve ETBİS gibi elektronik ticaret yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.
ETBİS kaydı ne zaman yapılmalı?
İlgili Tebliğe göre kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kayıt olur. Bu yüzden kaydı yayın takviminin içine koyuyoruz.
Ölçüye göre ürettiğimiz ürünlerde tüketici cayma hakkını kullanabilir mi?
Yönetmeliğe göre tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkı kullanılamaz. Bu ürünlerin ön bilgilendirmede açıkça belirtilmesi gerekir.
Pazar yerinde satarsak kendi sitemize gerek kalır mı?
Bu bir iş modeli kararıdır. Pazar yeri hızlı erişim sağlar, kendi site ise müşteri verisi ve marka sunumu üzerinde daha fazla denetim verir. Başlangıç kademesinde iki seçeneği firmanın hedefleriyle birlikte karşılaştırıyoruz.
Kaynaklar
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun — Mevzuat Bilgi Sistemi (erişim 30.10.2026)
- Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete (erişim 30.10.2026)
- Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ — Resmî Gazete (erişim 30.10.2026)
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği — Resmî Gazete (erişim 30.10.2026)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi (erişim 30.10.2026)
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509), güncel metin — Gelir İdaresi Başkanlığı (erişim 30.10.2026)
- E-ihracat nedir? — Ticaret Bakanlığı – ETBİS E-Ticaret Akademisi (erişim 30.10.2026)
- Ticaret Bakanlığından Mikro İhracat Yapmak İsteyenlere Kolaylaştırıcı Adım — Ticaret Bakanlığı (erişim 30.10.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve destek koşulları değişebilir, uygulamadan önce resmî kaynaktan teyit edin. Sonuç, destek, tescil veya satış garantisi içermez.