İhracat danışmanlığı paketlerimiz beş iş üzerine kuruludur: pazar araştırması, bayi ve distribütör bulma, yazılı ihracat stratejisi, uluslararası B2B platformlarda görünürlük ve fuar ile destek planlaması. Bu yazıda her işi hangi sırayla, hangi açık veri kaynaklarıyla ve hangi çıktıyla yürüttüğümüzü anlatıyoruz. Amacımız, karar verirken neyi neden önerdiğimizi baştan görebilmenizdir.
1. Ürünü doğru kodla tanımlamak: GTİP ve HS
Her çalışma ürününüzün gümrük tarife kodunu netleştirerek başlar. Dünya Gümrük Örgütü'nün geliştirdiği Armonize Sistem (HS), ürün gruplarını altı haneli kodlarla tanımlar ve iki yüzü aşkın ülke ve ekonomi gümrük tarifelerini ve dış ticaret istatistiklerini bu sisteme dayandırır. Türkiye'de kullanılan GTİP de bu yapının üzerine kuruludur.
Kod yanlış seçilirse sonraki bütün adımlar yanlış veriye dayanır: ithalat rakamları, gümrük vergisi ve belge şartları başka bir ürüne ait çıkar. Bu yüzden ilk toplantıda gümrük beyannamelerinizde kullandığınız kodları sizinle birlikte kontrol eder, birden fazla ürün grubunuz varsa her biri için ayrı kod listesi hazırlarız. Kesin sınıflandırma konusunda tereddüt varsa gümrük müşavirinizin görüşünü almanızı öneririz.
2. Pazar araştırması: aday ülkeleri veriyle karşılaştırmak
Kod netleşince aday ülkeleri dış ticaret verileriyle karşılaştırırız. Uluslararası Ticaret Merkezi'nin (ITC) Trade Map aracı, ürün ve ülke bazında aylık, çeyreklik ve yıllık ithalat ve ihracat değerlerini, miktarları, büyüme oranlarını ve pazar paylarını gösterir. Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü'nün yürüttüğü UN Comtrade veri tabanı da ürün ve ticaret ortağı kırılımında mal ticareti verisi sunar; iki kaynağı birbirini kontrol etmek için birlikte kullanırız. Türkiye'nin kendi ihracat görünümü için TÜİK'in dış ticaret istatistiklerine bakarız.
Ardından tarife ve belge tarafına geçeriz. ITC'nin Market Access Map aracı, Ticaret Bakanlığı'nın tanıtımına göre 191 ülkede uygulanan gümrük tarifelerini ve diğer önlemleri kapsar. Avrupa Birliği pazarları için Avrupa Komisyonu'nun Access2Markets portalında ürün ve pazar seçilerek tarifeler, gümrük prosedürleri, ürün gereklilikleri ve menşe kuralları görülebilir.
- Ülke başına ithalat hacmi ve son yıllardaki eğilim
- Türkiye'nin o ülkedeki mevcut payı ve başlıca rakip tedarikçi ülkeler
- Uygulanan gümrük vergisi ve varsa tercihli oranlar
- Sertifika, test raporu, etiketleme gibi pazara giriş belgeleri
- Lojistik mesafe ve ödeme riski gibi pratik etkenler
3. Alıcı listesi, rakip ve fiyat konumu
Öncelikli iki üç ülke belirlendikten sonra o ülkelerdeki olası alıcıları araştırırız: ithalatçılar, toptancılar, ürününüzü kendi üretiminde kullanan sanayi firmaları. Kaynak olarak firmaların kendi web siteleri, sektör dernekleri, fuar katılımcı listeleri ve açık firma rehberleri kullanılır; ücretli veri tabanı aboneliği gerekirse bunu önceden size bildiririz.
Rakip tarafında, aynı ülkeye satan tedarikçilerin hangi ürün aralığında, hangi kanaldan ve yaklaşık hangi fiyat seviyesinde konumlandığını inceleriz. Bu çalışma kesin fiyat vermez; teklifinizin pahalı mı, makul mü, yoksa fazla iddiasız mı durduğunu görmeniz için bir çerçeve sunar. Bütün bunlar, hangi ülkeye hangi ürünle, hangi kanaldan ve hangi sırayla girileceğini anlatan pazara giriş planında birleşir.
4. Yurt dışı bayi ve distribütör bulma
Bayi aramasına başlamadan önce sizinle aday kriterlerini yazılı hale getiririz: bölge, ürün grubu uyumu, depo ve teknik servis kapasitesi, rakip marka taşıyıp taşımadığı, beklenen satış hacmi. Ön liste bu kriterlere göre elenir.
İlk temas, firmanızı ve ürününüzü kısa ve anlaşılır biçimde anlatan bir tanıtım mesajıyla yapılır. İlgi gösteren adaylarla çevrim içi ya da yüz yüze görüşmeler organize edilir, teklif ve fiyat listeniz hedef pazara göre uyarlanır. Temsilcilik sözleşmesi için bir kontrol listesi hazırlarız; ancak sözleşmenin hukuki incelemesi bir hukuk danışmanı tarafından yapılmalıdır. Bir anlaşmanın sağlanacağı garanti edilmez.
5. Yazılı ihracat stratejisi ve B2B görünürlük
İhracat stratejisi çalışmasında mevcut ihracat performansınızı, ürün ve pazar uyumunu, ekip ve bütçe kapasitenizi değerlendiririz. Çıktı; öncelikli pazar ve ürünleri, fiyat ve kanal kararlarını, yıllık eylem planını ve izlenecek göstergeleri içeren yazılı bir belgedir. Bu belge destek başvurularının ve fuar bütçesinin planlanmasını da kolaylaştırır.
B2B görünürlük işinde önce ürünlerinize uygun uluslararası platformları karşılaştırır, mevcut profillerinizi incelemekle başlarız. Seçilen platformlarda profil ve ürün sayfaları hazırlanır, gelen taleplere hızlı ve tutarlı yanıt verebilmeniz için yanıt şablonları oluşturulur. Platform üyelik ücretleri pakete dahil değildir ve talep sayısı garanti edilmez. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin sitesinde e-ihracat konusunda Ticaret Bakanlığı destek sayfasına ve E-İhracat Sekretaryası'na bağlantı bulunur; uygunluk varsa bu yolları birlikte değerlendiririz.
6. Fuar ve ihracat destekleri planlaması
Fuar, ihracatta en yüksek maliyetli kalemlerden biridir; bu yüzden önce hedef pazarlarınıza uygun fuarları listeleriz ve önceki fuar deneyimlerinizi değerlendiririz. Ticaret Bakanlığı, yurt dışında desteklenen fuarların listelerini ve yurt dışı fuar destek mevzuatını kendi sitesinde yayımlar; fuar seçimini bu listelerle karşılaştırarak yaparız. Fuar öncesinde alıcı randevuları ayarlanır, fuar sonrasında hangi görüşmenin nasıl takip edileceği bir tabloya bağlanır.
İhracat desteklerinin temel dayanağı, 18 Ağustos 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar'dır; karar sonradan değişikliklere uğramıştır. Başvurular Ticaret Bakanlığı'nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yapılır ve takip edilir. Destek oranları, üst sınırlar ve kapsam zaman içinde değiştiği için bu yazıda rakam vermiyoruz; güncel karar ve tutarlar Ticaret Bakanlığı'ndan ve ilgili mevzuattan teyit edilmelidir. Destek alınacağı garanti edilmez. Bursa merkezli Uludağ İhracatçı Birlikleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi çatısındaki birliklerden biridir; TİM'in duyurduğu ticaret heyetlerini de uygun düştüğünde takvime ekleriz.
7. Başlangıç, Profesyonel ve Kurumsal kademeleri arasındaki fark
Her iş üç kademede sunulur. Kademeler aynı yöntemi kullanır; fark, işin ne kadar derine indiği ve ne kadar süre sizinle birlikte yürüdüğüdür.
- Başlangıç: Analiz aşamasıdır. Pazar araştırmasında pazar önceliklendirme raporu, bayi işinde aday kriterleri ve ön liste, stratejide durum analizi, B2B işinde platform karşılaştırması, fuar işinde fuar takvimi önerisi teslim edilir. Genellikle bir iki hafta sürer.
- Profesyonel: Analize uygulama eklenir. Alıcı listesi ve pazara giriş planı, adaylarla ilk temas ve görüşmeler, yazılı strateji ve yıllık plan, kurulu platform profilleri, fuar planı ve randevu listesi bu kademededir.
- Kurumsal: Uygulamanın düzenli takibidir. Dönemsel pazar raporları, temsilci performans takibi, çeyreklik strateji değerlendirmeleri, aylık talep raporları ve yıllık fuar programı ile fuar başına sonuç raporu yer alır.
- Hiçbir kademede seyahat, stant, platform üyeliği veya ücretli veri tabanı gibi uygulama giderleri bulunmaz; bu giderler ayrıca planlanır.
Sık sorulan sorular
Pazar araştırmasında hangi veri kaynaklarını kullanıyorsunuz?
Ürün ve ülke bazında ticaret verisi için ITC Trade Map ve UN Comtrade, Türkiye verisi için TÜİK dış ticaret istatistikleri, tarife ve belge şartları için ITC Market Access Map ve AB pazarları için Access2Markets kullanılır. Gerekirse ücretli kaynaklar önceden size sorularak eklenir.
Bayi bulma çalışması satış ya da anlaşma garantisi veriyor mu?
Hayır. Çalışma, elenmiş adaylarla temas ve görüşme organizasyonunu kapsar. Anlaşma ve satış garanti edilmez; sözleşmenin hukuki incelemesi bir hukuk danışmanına bırakılmalıdır.
Destek oranlarını ve tutarlarını neden yazmıyorsunuz?
İhracat destekleri karar ve tebliğlerle düzenlenir ve zaman içinde değişir. Yanlış rakamla bütçe yapılmaması için güncel oran ve tutarların başvuru öncesinde Ticaret Bakanlığı'ndan ve ilgili mevzuattan teyit edilmesini öneririz.
Hangi kademeyle başlamalıyım?
Hedef pazarınız henüz net değilse Başlangıç kademesindeki analiz çoğu zaman yeterli ilk adımdır. Pazar seçimi yapılmış ve uygulamaya geçmek istiyorsanız Profesyonel, işin aylar boyunca düzenli takip edilmesini istiyorsanız Kurumsal kademe uygundur.
Kaynaklar
- What is the Harmonized System (HS)? — World Customs Organization (erişim 30.10.2026)
- Trade Map - Trade statistics for international business development — International Trade Centre (ITC) (erişim 30.10.2026)
- ITC Trade Map — T.C. Ticaret Bakanlığı (erişim 30.10.2026)
- Welcome to UN Comtrade — United Nations Statistics Division (DESA) (erişim 30.10.2026)
- Dış Ticaret İstatistikleri — Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (erişim 30.10.2026)
- About Access2Markets — European Commission, DG Trade (erişim 30.10.2026)
- İhracat — T.C. Ticaret Bakanlığı (erişim 30.10.2026)
- Resmî Gazete, 18 Ağustos 2022, Sayı 31927 (Karar Sayısı 5973: İhracat Destekleri Hakkında Karar) — T.C. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı (erişim 30.10.2026)
- Türkiye İhracatçılar Meclisi — Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) (erişim 30.10.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve destek koşulları değişebilir, uygulamadan önce resmî kaynaktan teyit edin. Sonuç, destek, tescil veya satış garantisi içermez.